10 câu CEO nên hỏi trước khi ký Báo cáo tài chính

Doanh thu là một trong những dòng CEO nhìn đầu tiên, nhưng doanh thu không được chứng minh chỉ bằng một hóa đơn.

• Khách hàng và giao dịch có thực?
• Hàng đã giao hoặc dịch vụ đã hoàn thành?
• Hợp đồng, giao hàng, nghiệm thu và hóa đơn thống nhất?
• Doanh thu cuối năm có thuộc đúng kỳ?
• Có giao dịch bất thường sát ngày khóa sổ?
• Doanh thu lớn nhưng không có bằng chứng thực hiện đủ mạnh?

Xem: Một hóa đơn hợp lệ vẫn có thể nằm trong giao dịch không có thật .

Một khoản phải thu không chỉ là số dư tài khoản. Nó đại diện cho một quyền thu tiền và chất lượng của tài sản đó phụ thuộc khả năng thu hồi.

• Aging 0–30 / 31–60 / 61–90 / trên 90 ngày.
• Top khách hàng nợ lớn.
• Khoản đang tranh chấp.
• Khoản lâu ngày không phát sinh thanh toán.
• Khoản đã thu sau ngày khóa sổ.
• Đối chiếu công nợ khi phù hợp.

Xem: Doanh thu có nhưng tiền không về .

Tồn kho có thể làm tài sản trên BCTC trông rất lớn, nhưng CEO cần biết bao nhiêu trong số đó thực sự có khả năng bán.

• Kết quả kiểm kê.
• Chênh lệch sổ – kho.
• SKU trên 90 / 180 / 365 ngày.
• Hàng hư hỏng hoặc khó bán.
• Hàng gửi bán hoặc hàng giữ hộ.
• Giá trị tồn kho có hợp lý với tốc độ bán?

Tiền là khoản mục tưởng dễ kiểm tra, nhưng reconciliation yếu có thể che giấu nhiều sai lệch.

• TK 112 ↔ sao kê từng ngân hàng.
• TK 111 ↔ kiểm kê quỹ.
• Khoản thu chưa xác định.
• Khoản chi chưa đủ hồ sơ.
• Giao dịch chuyển tiền sát cuối kỳ.
• Tài khoản ngân hàng chưa được theo dõi trên sổ.

Một rủi ro quan trọng là doanh nghiệp ghi thiếu nghĩa vụ và vì vậy lợi nhuận trông cao hơn thực tế.

• Hóa đơn đến sau ngày khóa sổ nhưng thuộc kỳ trước.
• Chi phí đã phát sinh nhưng chưa có hóa đơn.
• Lương, thưởng, hoa hồng phải trả.
• Lãi vay phải trả.
• Nợ nhà cung cấp.
• Khoản thanh toán sau ngày khóa sổ có liên quan kỳ trước.
• Nghĩa vụ hợp đồng trọng yếu.

Sai cut-off có thể làm thay đổi đồng thời:

• doanh thu;
• giá vốn;
• lợi nhuận;
• tồn kho;
• phải thu;
• phải trả;
• nghĩa vụ thuế liên quan.

CEO cần biết sổ kế toán và dữ liệu thuế có cùng phản ánh một tập giao dịch hay không.

• Doanh thu sổ ↔ hóa đơn đầu ra.
• VAT đầu vào ↔ hóa đơn ↔ tài khoản thuế.
• VAT đầu ra ↔ doanh thu ↔ hóa đơn.
• Chi phí kế toán ↔ điều chỉnh thuế TNDN.
• Thuế đã nộp ↔ chứng từ ngân hàng.
• TNCN ↔ bảng lương ↔ tờ khai liên quan.

Một tài sản còn trên sổ không có nghĩa nó còn tồn tại hoặc còn được sử dụng.

• Sổ tài sản cố định.
• Tăng – giảm trong năm.
• Hồ sơ mua tài sản.
• Biên bản bàn giao.
• Kết quả kiểm kê.
• Khấu hao.
• Tài sản đã thanh lý nhưng còn trên sổ.
• Tài sản hư hỏng hoặc ngừng sử dụng.

Nếu BCTC báo: lợi nhuận +1 tỷ nhưng dòng tiền hoạt động −800 triệu, CEO cần được giải thích.

Khoảng cách có thể nằm ở:

• phải thu;
• tồn kho;
• phải trả;
• trả trước;
• các khoản phi tiền tệ;
• thời điểm thu và chi.

Đọc thêm: Lợi nhuận dương nhưng dòng tiền từ hoạt động kinh doanh âm và Chu kỳ chuyển đổi tiền mặt .

Một bộ số liệu có thể cộng đúng nhưng vẫn chưa kể đủ câu chuyện.

CEO nên quan tâm:

• chính sách kế toán trọng yếu;
• chi tiết các khoản mục lớn;
• khoản vay và nghĩa vụ đến hạn;
• cam kết quan trọng;
• tranh chấp;
• khả năng hoạt động liên tục;
• sự kiện trọng yếu phát sinh sau ngày khóa sổ;
• vấn đề có thể làm người đọc hiểu khác về BCTC.